Od czego zacząć?
We wzorze dziewiarskim znajdziesz najważniejsze informacje potrzebne do zaplanowania projektu: zalecaną włóczkę, metraż potrzebny do wykonania danego rozmiaru, próbkę oraz wymiary gotowej dzianiny.
To ważne, bo ilość włóczki może się znacząco różnić w zależności od rozmiaru. Inne zużycie będzie przy rozmiarze XS, inne przy M, a jeszcze inne przy XL czy 2XL.
Zanim więc zaczniesz liczyć motki, sprawdź:
▫️ jaki rozmiar chcesz wykonać,
▫️ jakie są wymiary gotowej dzianiny,
▫️ jaki metraż włóczki podano dla tego konkretnego rozmiaru,
▫️ czy Twoja próbka zgadza się z próbką podaną we wzorze.
Rozmiary we wzorach mogą być zapisane różnie. Czasem są to standardowe oznaczenia: XS, S, M, L, XL. Czasem projektant używa cyfr: 1, 2, 3, 4 itd. Sam zapis nie jest najważniejszy. Kluczowe jest to, że przy każdym rozmiarze powinny być podane wymiary gotowej dzianiny i to je warto spokojnie przeanalizować przed zakupem włóczki.
Najprostszy wzór na obliczenie liczby motków
Podstawowa zasada jest bardzo prosta:
metraż podany we wzorze ÷ metraż jednego motka = liczba potrzebnych motków
Wynik zawsze zaokrąglamy w górę.
Jeśli z obliczeń wychodzi 7,33 motka, kupujesz 8 motków. Jeśli wychodzi 4,7 motka, kupujesz 5 motków. Nie da się kupić części motka, a przy dzierganiu lepiej mieć zapas niż zabraknąć włóczki przy ostatnim rękawie, plisie albo kilku końcowych rzędach.
Przykład 1: projekt z jednej nitki merino
Załóżmy, że chcesz zrobić projekt przerabiany jedną nitką włóczki merino.
We wzorze dla Twojego rozmiaru podano:
Projekt: 1320 m
Wybrana włóczka ma:
1 motek merino: 180 m
Liczymy:
1320 ÷ 180 = 7,33
Po zaokrągleniu w górę wychodzi:
Potrzebujesz 8 motków merino.
To najprostsza sytuacja: projekt jest przerabiany jedną nitką, więc cały metraż ze wzoru dzielisz przez metraż jednego motka wybranej włóczki.

Przykład 2: dwie nitki razem — podwójny moher
Czasem projekt jest przerabiany dwiema nitkami tej samej włóczki, na przykład podwójną nitką moheru.
Załóżmy, że we wzorze podano:
Projekt łącznie: 2160 m
Wybrana włóczka ma:
1 motek moheru: 225 m
Liczymy:
2160 ÷ 225 = 9,6
Po zaokrągleniu w górę:
Potrzebujesz 10 motków moheru.
Tutaj ważne jest jedno: nie dzielimy metrażu na pół, bo obie nitki są z tej samej włóczki. Cały wymagany metraż dotyczy moheru, dlatego liczysz go w całości.

Przykład 3: metraż podany osobno dla każdej włóczki
W niektórych wzorach projektant podaje zużycie osobno dla każdej włóczki, na przykład osobno dla merino i osobno dla moheru.
Załóżmy, że wzór podaje:
Merino: 1080 m
Moher: 920 m
A wybrane włóczki mają:
1 motek merino: 180 m
1 motek moheru: 230 m
Liczymy każdą włóczkę osobno.
Dla merino:
1080 ÷ 180 = 6
Czyli potrzebujesz:
6 motków merino
Dla moheru:
920 ÷ 230 = 4
Czyli potrzebujesz:
4 motki moheru
W takiej sytuacji nie łączysz tych metraży i nie liczysz ich razem. Każda włóczka ma swój własny metraż i każdą przeliczasz oddzielnie.

Dlaczego próbka ma znaczenie?
Obliczenia są bardzo pomocne, ale opierają się na założeniu, że Twoja próbka zgadza się z próbką podaną we wzorze.
Jeśli dziergasz luźniej, możesz zużyć więcej włóczki. Jeśli dziergasz ciaśniej, zużycie może być trochę inne, ale sama dzianina może też wyjść mniejsza, sztywniejsza albo mniej zgodna z założeniem projektu.
Dlatego przed zakupem włóczki i przed rozpoczęciem pracy warto wykonać próbkę. To nie jest dodatkowa, zbędna czynność. To sposób na sprawdzenie, czy projekt wyjdzie w takim rozmiarze i z takim efektem, jakiego oczekujesz.
Czy warto kupić dodatkowy motek?
W wielu przypadkach tak.
Szczególnie jeśli:
▫️ jesteś między rozmiarami,
▫️ planujesz wydłużyć korpus,
▫️ chcesz zrobić dłuższe rękawy,
▫️ masz luźniejszą próbkę niż we wzorze,
▫️ robisz projekt z włóczki farbowanej partiami,
▫️ wybrany kolor może być później trudno dostępny.
Jeden motek zapasu często daje duży komfort. Najbardziej stresująca sytuacja to taka, w której do końca projektu brakuje kilku metrów włóczki, a dokładnie ta sama partia koloru nie jest już dostępna.
Podsumowanie
Jeśli chcesz obliczyć, ile motków potrzeba do wykonania projektu, zacznij od wzoru.
Sprawdź rozmiar, wymiary gotowej dzianiny i metraż podany dla wybranego rozmiaru. Następnie porównaj go z metrażem włóczki, której chcesz użyć.
Najważniejszy wzór to:
metraż ze wzoru ÷ metraż jednego motka = liczba motków
A najważniejsza zasada brzmi:
zawsze zaokrąglaj wynik w górę.
Dzięki temu łatwiej zaplanujesz zakup włóczki i unikniesz sytuacji, w której zabraknie jej pod sam koniec projektu.
Mam nadzieję, że ta ściąga pomoże Ci spokojniej planować kolejne dziergane projekty 🧶